UJIAN ANTIBODI HIV

HIV virus yang menyebabkan AIDS, tidak mengenal sasarannya. Tidak mustahil ia masuk ke dalam tubuh anda, jika anda lalai atau kurang pengetahuan.

Jika anda atau pasangan anda pernah mengadakan hubungan seks tanpa kondom atau berkongsi jarum untuk menyuntik dadah, terdapat kemungkinan anda telah dijangkiti HIV. Jangan perkecilkan kemungkinan ini.

Jangan terlalu yakin jika anda berasa sihat. Jangkitan HIV tidak menunjukkan tanda... sehingga sistem daya tahan badan anda mulai menjadi lemah. Anda bernasib baik jika ia tiada dalam tubuh anda. Tapi mungkin juga virus itu sedang membiak dan memusnahkan sistem daya tahan badan anda, sedikit demi sedikit. Anda mungkin tidak merasakannya, sehingga hampir keseluruhan sistem daya tahan badan anda dimusnahkan. Dan dalam pada anda tidak menyedari kehadiran HIV itu, anda mungkin telah menjangkiti orang lain.

Pengesahan segera memungkinkan rawatan segera jika anda disahkan positif HIV. Sebaliknya, alangkah leganya jika anda disahkan tidak menghidapinya.

Apakah perbezaan di antara HIV dan AIDS?

HIV adalah singkatan daripada Human Immunodeficiency Virus, iaitu sejenis virus yang bertindak melemahkan dan memusnahkan sistem daya tahan badan manusia. HIV telah dikenalpasti sebagai virus yang menyebabkan AIDS. Bila seseorang itu disahkan telah dijangkiti HIV, orang itu dipanggil sebagai positif-HIV. Ini tidak bermakna dia menghidap AIDS.

AIDS adalah singkatan daripada Acquired Immune Deficiency Syndrome atau dalam Bahasa Melayunya Sindrom Kurang Daya Tahan melawan Penyakit. AIDS merujuk kepada kumpulan penyakit-penyakit yang dihidapi oleh orang-orang yang positif-HIV, akibat sistem daya tahan badan yang telah lemah atau musnah. Di antara penyakit-penyakit ini termasuklah jangkitan-jangkitan oportunistik (iaitu yang mengambil kesempatan) sepert radang paru-paru, batuk kering, thrush (selaput putih pada lidah dan dalam mulut), beberapa jenis barah dan beberapa jenis penyakit kulit seperti kayap.

Bagaimanakah cara saya mengetahui yang seseorang itu dijangkiti HIV?

Seseorang mungkin kelihatan sihat dan berasa sihat walaupun telah dijangkiti HIV. Satu-satunya cara untuk mengetahui bahawa seseorang itu telah dijangkiti HIV ialah dengan menjalani Ujian Antibodi HIV.

Apakah Ujian Antibodi HIV?

Ujian Antibodi HIV adalah ujian darah bagi mengesan kehadiran antibodi HIV di dalam tubuh kita. Antibodi adalah sejenis protin yang dihasilkan oleh tubuh badan bagi melawan anasir-anasir seperti kuman dan virus yang menyerang sistem badan. Terdapatnya antibodi HIV di dalam darah menunjukkan jangkitan HIV telah berlaku. Bagaimanapun, bagi jangkitan HIV, antibodi yang dihasilkan ini hanya mampu melawan virus tersebut di peringkat awal jangkitan. Bila virus ini membiak dan menjadi semakin banyak, antibodi menjadi semakin lemah dan tidak berupaya melawannya.

Siapakah yang perlu menjalani Ujian Antibodi HIV?

Sesiapa yang pernah terlibat dengan tingkahlaku yang berisiko tinggi perlu menjalani Ujian Antibodi HIV. Ini termasuk mereka yang pernah mengadakan hubungan seksual tanpa menggunakan kondom, pernah berkongsi jarum suntikan atau pernah menjalani pemindahan darah atau pemindahan organ.

Mungkin juga anda menjalani ujian tersebut kerana ingin:

• melindungi pasangan anda dari dijangkiti HIV
• mennetukan sama ada selamat atau tidak untuk hamil

Ujian hendaklah dijalankan sekurang-kurangnya tiga bulan selepas kemungkinan jangkitan.

Berapa lamakah selepas dijangkiti seseorang itu mungkin menunjukkan tanda jangkitan?

Sesetengah orang menunjukkan tanda dalam masa dua hingga tiga minggu selepas dijangkiti. Ini termasuklah tanda-tanda sepert demam, selesema, berpeluh malam, bengkak kelenjar dan ruam kulit. Tanda-tanda awal ini boleh sembuh dalam beberapa hari. Penyakit-penyakit  ringan ini juga mungkin bukan disebabkan HIV tetapi akibat jangkitan virus yang lain. Oleh kerana tanda-tanda ini boleh sembuh seperti biasa, is sering disangka demam biasa.

Ada juga kesan yang dipanggil asymptomatic, iaitu tidak menunjukkan apa-apa tanda sama sekali, yang mungkin mengambil masa beberapa tahun tanpa diketahui. Keadaan ini amat merbahaya kerana dalam jangkawaktu tersebut seseorang yang positif-HIV mungkin akan memindahkan virus yang terselindung ini kepada orang lain tanpa disedarinya.

Tatacara Ujian Antibodi HIV dijalankan

Ia dilakukan melalui beberapa peringkat:

• Doktor memberikan penerangan dan kaunseling.

Beritahu doktor mengapa anda fikir anda perlu menjalani ujian. (Mungkin doktor akan berpendapat anda tidak perlu menjalani ujian, atau sebaliknya.) Jika anda mamilih untuk menjalani ujian ini, doktor akan memberikan penerangan mengenai tatacara ujian serta langkah-langkah seterusnya yang perlu diambil selepas keputusan diperolehi.

• Contoh darah diambil dan dianalisis.

Ujian ini dipanggil Elisa. Ujian ini tidak menyakitkan dan dijalankan dengan cara yang sama seperti ujian-ujian darah yang lain.

• Jika keputusannya negatif, ujian yang sama akan dijalankan sekali lagi selepas tiga bulan.

Ujian pertama yang menunjukkan keputusan negatif bermakna antibodi HIV tidak dikesan di dalam contoh darah yang diuji. Bagaimanapun ini belum mengesahkan bahawa orang berkenaan bebas dari HIV. Ini adalah kerana terdapat satu tempoh (yang dipanggil tempoh jendela) di mana antibodi tidak dapat dikesan di dalam darah sekalipun terdapat kemungkinan jangkitan.

Orang yang berkenaan akan diminta menjalani ujian kedua selepas tiga bulan. Jika ujian kedua juga negatif, orang berkenaan perlu mengambil ujian ketiga selepas tiga bulan berikutnya untuk pengesahan. Dalam jangkamasa enam bulan di antara ujian pertama, kedua dan ketiga, elakkan aktiviti-aktiviti berisiko tinggi seperti hubungan seks tanpa kondom dan perkongsian jarum.

• Jika keputusannya positif, ujian seterusnya akan dijalankan serta-merta untuk pengesahan.

Ujian pengesahan ini dipanggil Western Blot, dan ianya lebih khusus daripada Elisa. Keputusan yang disahkan positif bermaksud antibodi HIV telah dikesan dalam darah, dan orang yang berkenaan boleh menjangkiti orang lain. Walau bagaimanapun, ini tidak semestinya bermakna orang itu akan jatuh sakit dalam masa yang singkat. Seseorang yang positif-HIV perlu mendapatkan kaunseling dan rawatan yang sempurna untuk mengekalkan kesihatan dan memanjangkan hayatnya.

• Sama ada keputusan negatif atau positif, nasihat dan kaunseling akan diberikan selepas setiap keputusan dikeluarkan.

Berbincanglah dengan doktor anda supaya anda dapat melakukan yang terbaik dalam menjaga kesihatan anda.

Untuk maklumat lanjut rawatan, hubungi Majlis AIDS Malaysia di talian (03) 445 1033, dan minta bercakap dengan Pegawai Maklumat Rawatan.

Seseorang yang positif-HIV boleh menjalani kehidupan seharian seperti biasa.

Apakah yang perlu dilakukan sekiranya saya disahkan negatif-HIV?

• Berhati-hati dan elakkan diri dari dijangkiti dengan menghindari aktiviti yang berisiko tinggi
• Jika anda ingin mengekalkan aktiviti seksual, amalkan seks yang lebih selamat dengan menggunakan kondom

Adakah identiti mereka yang mengambil ujian diumumkan atau diberitahu kepada sesiapa?

Sudah tentu tidak. Walaupun semua keputusan yang positif dilaporkan kepada Kementerian Kesihatan Malaysia, identiti individu yang menjalani ujian berkenaan adalah sulit dan rahsia. Biasanya, nombor pendaftaran akan digunakan sebagai pengenalan pada contoh darah, manakala butir-butir lawatan tidak dicatitkan pada kad klinik.

Di manakah saya boleh menjalani ujian antibodi HIV?

Anda boleh mengambil ujian ini di mana-mana klinik atau hospital kerajaan, klinik-klinik dan makmal-makmal swasta ataupun doktor peribadi anda. Pastikan tempat yang anda pilih menawarkan perkhidmatan kaunseling sebelum dan selepas ujian.

Berapakah bayaran yang dikenakan untuk mengambil Ujian Antibodi HIV?

Hospital-hospital dan klinik-klinik kerajaan menawarkan perkhidmatan ujian ini secara percuma manakala ujian di klinik-klinik swasta biasanya dikenakan bayaran di antara RM15 hingga RM35 bagi setiap ujian.

Selepas berapa lamakah keputusan boleh diperolehi?

Biasanya, keputusan boleh diperolehi selepas tiga hingga lima hari.

Menangguhkan menjalani ujian

Jika negatif:

• Tekanan perasaan yang merugikan

Jika positif:

• Kemungkinan menjangkiti orang lain
• Lambat menjalani rawatan

Aktiviti berisiko tinggi

Ujian Antibodi HIV

Jika negatif:

• Kelegaan
• Kekalkan hidup sihat

Jika positif:

• Rawatan segera
• Amalkan hidup sihat
• Fikir dengan positif

Pilihan untuk menjalani Ujian Antibodi HIV terletak di tangan anda sendiri. Yang pasti, mengetahui keputusan ujian - tak kiralah positif atau negatif, akan lebih mententeramkan jiwa anda daripada terus gelisah tanpa mengetahui situasi yang sebenar. Walau apapun, pastikan anda mendapat kaunseling agar bersedia dan selesa dengan keputusan yang akan diketahui kelak.

Di manakah saya boleh dapatkan keterangan lanjut?

Pertubuhan-pertubuhan berikut boleh menjawab kemusykilan dan membantu anda dalam membuat keputusan yang sewajarnya.

Majlis AIDS Malaysia (Unit Maklumat Rawatan)

(03) 4043 9711 or 4045 1033 ext. 202

Mon - Fri 9.00 am - 5.30 am

Malaysian AIDS Council (Hopis Cahaya)

(03) 4045 0133

Mon - Fri 9.00 am - 4.00 pm

Positive Living

(03) 4044 4611

Mon - Sat 9.00 am - 5.30 am

Hospital Kuala Lumpur

(03) 2692 1044 ext 5228/5238

Mon - Fri 9.00 am - 4.00 pm

Hospital Universiti

(03) 7956 4422

Mon - Fri 9.00 am - 4.00 pm

Tenaganita

(03) 2691 3681/91

Tue - Sat 10.00 am -6.00 pm

Community AIDS Service, Penang

(04) 229 9566

Mon - Fri 10.00 am - 5.00 pm

Majlis AIDS Malaysia